Praktische wondzorgleidraad

Van wondherkenning naar lokaal startprotocol

Kies een wondsoort en beantwoord enkele korte vragen. Je krijgt daarna een protocol met productgroep, verbandopbouw en evaluatiemoment.

Stap 1 van 4

Aanvullende kennis

Verdieping & praktische kennis

Zoek je meer achtergrond, preventietips of praktische uitleg? Kies eerst een thema, of vertrek vanuit een bijscholing en vind alle uitgewerkte praktijkkennis samen terug. De wondzorgroutes blijven de snelle weg naar een lokaal startprotocol.

Bijscholingen & bronmateriaalWCS Wondzorg · Voeten om voor te zorgen · lesinhoud, praktijkvoorbeelden en bronverwijzingen
Alles over voeten WCS-bijscholing: voetverzorging, screening, schoenmaat en drukontlasting
Alles over drukontlastingDecubituspreventie, wisselhouding, hielen, matrassen en zitkussens
Alles over zwachtelsKorte/lange rek, compressiesystemen, veiligheid en materiaalbeheer
Alles over diabetesHypo, hyper, dagelijkse zorg en veiligheid rond insuline
Alles over wondgenezingNormale fases, chronische wonden, factoren die herstel vertragen of ondersteunen
Alles over debridementAutolytisch, enzymatisch, mechanisch, scherp, chirurgisch, biologisch, technisch en osmotisch
Alles over wondinfectiesBacteriën, biofilm, antibiotica en correcte wondstaalname
Rood, warm of gezwollen onderbeenCellulitis, erysipelas, diepe veneuze trombose en stase-eczeem herkennen en onderscheiden

Een rood, pijnlijk of gezwollen onderbeen heeft meerdere mogelijke oorzaken. Deze kenmerken helpen bij de klinische observatie, maar vormen geen diagnose: aandoeningen kunnen sterk op elkaar lijken of samen voorkomen.

Mogelijke oorzaakKenmerken die kunnen passenBelangrijke nuance
Cellulitis Acute, warme, pijnlijke roodheid en zwelling, vaak onscherp begrensd. Soms koorts of rillingen; een huiddefect kan de toegangspoort zijn. Bacteriële infectie van diepere huid en subcutis. Begrenzing alleen is onvoldoende om het onderscheid met erysipelas te maken.
Erysipelas (wondroos) Vaak plots ontstane, felrode, scherpere en soms verheven huidafwijking, mogelijk met koorts en rillingen. Meer oppervlakkige bacteriële infectie. In de praktijk overlapt dit sterk met cellulitis; ook terminologie verschilt tussen richtlijnen.
Diepe veneuze trombose (DVT) Nieuwe, vaak eenzijdige zwelling, gespannen of pijnlijke kuit/been; warmte en roodheid kunnen voorkomen. Beoordeel mee: immobilisatie, eerdere trombose, recente operatie en maligniteit. Klinische tekens sluiten DVT niet betrouwbaar in of uit; verdenking vraagt medische beoordeling.
Stasedermatitis (stase-eczeem) Vaker chronisch, soms beiderzijds; oedeem, jeuk, schilfering en bruinige verkleuring bij veneuze insufficiëntie. Kan opflakkeren en erg rood lijken. Een bijkomende infectie is mogelijk; koorts en acute algemene ziekte passen minder bij stase-eczeem alleen.

Observeer en documenteer: ontstaan en snelheid van uitbreiding, één of beide benen, pijn en warmte, oedeem, huiddefecten, koorts/rillingen, vitale parameters en verandering in algemene toestand. Markeer bij vermoedelijke huidinfectie zo nodig de grens van de roodheid volgens lokale afspraken om de evolutie op te volgen.

Medische beoordeling: bij een nieuwe verdenking op cellulitis/erysipelas of DVT is beoordeling door een arts dezelfde dag aangewezen, zeker bij systemische klachten. Snelle achteruitgang, ernstige pijn buiten verhouding, hypotensie, acute verwardheid of ademhalingsproblemen vragen onmiddellijke spoedbeoordeling volgens het lokale urgentieprotocol.

Dit is achtergrondinformatie voor verpleegkundige herkenning en overdracht, geen diagnostische beslisroute of behandelvoorschrift. Bronnen: NICE NG141 (cellulitis/erysipelas), CDC (2025) en DermNet (differentiaaldiagnose).

ProductendatabankZoek op merknaam of productgroep; gebruik, indicaties en aandachtspunten
Veilig gebruik van de beslishulp
  • Gebruik de route als ondersteuning van een klinische beoordeling.
  • Controleer altijd oorzaak, perfusie, infectie, pijn en behandeldoel.
  • Een verband vervangt nooit drukontlasting of oorzaakgerichte zorg.
  • Voer geen namen, foto's of andere bewonersgegevens in.
Relevante classificaties en richtlijnen
Korte begrippenhulp

Exsudaat: wondvocht. Beoordeel hoeveelheid, lekkage, kleur en hoe snel het verband verzadigt.

Ondermijning: een holte die onder een nog intacte wondrand doorloopt.

Necrose: afgestorven weefsel. Droge zwarte necrose is iets anders dan vochtig geel/devitaal beslag.

Maceratie: witte, weke of beschadigde huid door te veel vocht.

Friabel: kwetsbaar weefsel dat bij minimale aanraking gemakkelijk bloedt.

Klinische infectietekenen: een passende combinatie van toenemende roodheid, warmte, zwelling, pijn, purulent vocht of algemene ziekte. Geur alleen bewijst geen infectie.

Decubitus / drukletsel: beide termen verwijzen in deze beslishulp naar letsel door druk en/of schuifkracht.

Atraumatisch: reinigen, verbinden en verwijderen met zo weinig mogelijk nieuwe huid- of wondschade.

Voorbeeld · nog niet gedownload

Adviesaanvraag

Controleer de ingevulde routegegevens en bekijk de lege velden. Je vult bewonersgegevens pas na het downloaden in op een goedgekeurd werktoestel.